10 คำถามเกี่ยวกับมะเร็งเต้านมที่ผู้หญิงควรรู้

       1. จะมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านมแค่ไหน มะเร็งเต้านมเป็นสาเหตุการตายอันดับที่สองของสตรีไทย โดยทั่วไปผู้หญิงที่มีอายุ 50 ปี ขึ้นไป 1 คนใน 54 คน จะมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านมและมีโอกาสสูงขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น มะเร็งเต้านมพบได้ตั้งแต่อายุ 19 ปี ! จนถึงอายุ 90 ปี 
       2. ทราบว่ามะเร็งหลายชนิดรักษาได้แล้ว มะเร็งเต้านมรักษาได้หรือไม่ รักษาได้ ! ถ้าเป็นมะเร็งระยะเริ่มต้น ที่ยังไม่ลุกลาม หรือกระจาย รักษาไม่ได้ ! ถ้าเป็นมะเร็งระยะท้าย ๆ หรือมีการกระจายไปแล้ว 
       3. สาเหตุของมะเร็งเต้านมคืออะไร มีวิธีการหลีกเลี่ยง หรือป้องกันไม่ให้เกิดได้หรือไม่ ปัจจุบันวงการแพทย์ยังถือว่า เป็นมะเร็งที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด จึงไม่มีวิธีการป้องกันวิธีใดเลย พบว่าสตรีบางกลุ่มมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านมสูงกว่าคนทั่วไป 
       4. ปัจจัยเสี่ยงที่ว่าคืออะไร ปัจจัยเสี่ยงหลักต่อการเกิดมะเร็งเต้านมคือ 
           - อายุที่มากขึ้น - เคยเป็นมะเร็งเต้านมมาก่อน - ญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม 
           - เป็นโรคกรรมพันธุ์บางชนิด 
           - เคยมีก้อนเต้านมที่ผลทางพยาธิแปลก ๆ 
      ปัจจัยเสี่ยงรองลงมาคือ 
           - การมีบุตรหลังอายุ 30 ปี 
           - การมีประจำเดือนก่อนอายุ 12 ปี 
           - การหมดประจำเดือนช้า หลังอายุ 55 ปี 
           - การไม่มีบุตร 
           - การได้รับฮอร์โมนเป็นระยะเวลานาน ๆ 
       5. อาการของโรคมะเร็งมีอะไรบ้าง อาการเริ่มแรกของมะเร็งเต้านมเกือบจะไม่มีให้เห็น แต่อาการที่พบ อาจแสดงว่ามีขนาดโต และไม่ใช่เริ่มเป็น เช่นคลำพบก้อนรูปร่างหรือผิวเปลี่ยนแปลง ปวดที่เต้านม หรือมีน้ำออกมาจาก หัวนมโดยเฉพาะสีคล้ายเลือด 
       6. การตรวจเต้านมด้วยตนเอง หรือโดยแพทย์สามารถค้นหามะเร็งเต้านมระยะเริ่มแรก ได้หรือไม่ อาจจะไม่ได้ ! การตรวจเต้านมด้วยการคลำ แม้จะทำโดยแพทย์ก็ไม่สามารถค้นหามะเร็งระยะเริ่มต้นได้ เพราะการคลำ อาจตรวจพบมะเร็งที่มีขนาดโตพอสมควรแล้ว หรืออาจตรวจพบก้อนเนื้อความผิดปกติที่ไม่ใช่มะเร็งเป็นส่วนใหญ่ 
       7. แล้วจะทำอย่างไรเพื่อค้นหามะเร็งระยะเริ่มต้นได้ การเอกซเรย์เต้านมหรือแมมโมแกรม คือวิธีที่ดีที่สุด และได้รับการยอมรับเป็นมาตรฐาน ทั่วโลก สามารถตรวจพบมะเร็งที่มีขนาดเล็กมาก หรือที่เพิ่งจะเห็นเป็นหินปูนอยู่ในเต้า นม ซึ่งมะเร็งในระยะนี้จะทำการรักษาให้หายขาดได้ 
       8. เอกซเรย์เต้านมคืออะไร ปลอดภัยหรือไม่ เป็นการตรวจเต้านมโดยใช้เครื่องเอกซเรย์ชนิดพิเศษ ที่ใช้รังสีในปริมาณที่ต่ำ (น้อยกว่าการเอกซเรย์ทั่วไปมาก) โดยทำการตรวจเต้านมข้างละ 2 ท่า รวม 4 ภาพ โดยจะใช้อุปกรณ์ช่วยในการกดเต้านม ให้เนื้อเต้านมกระจายออก และเอกซเรย์ภายในเวลาไม่กี่วินาที โดยไม่ทำอันตรายใด ๆ แก่เต้านม จึงมีความปลอดภัยมาก (แม้ผู้ที่ได้รับการเสริมเต้านมแล้วก็สามารถทำการตรวจได้) 
      9. เมื่อไหร่จึงควรไปตรวจเอกซเรย์เต้านม ผู้หญิงทุกคนเมื่ออายุ 35 ปีควรตรวจ 1 ครั้ง จากนั้นเมื่ออายุ 40 ปีขึ้นไป ควรทำการตรวจอย่างสม่ำเสมอทุก ๆ ปี อย่างไรก็ตามถ้าเป็นผู้ที่มีความเสี่ยงต่อมะเร็ง (ดูข้อ 4) ต้องตรวจทุกปี โดยไม่ต้องพิจารณาอายุ 
      10. ถ้าพบว่าเป็นมะเร็งเต้านมจะรักษาอย่างไร การรักษาที่ดีที่สุดคือการผ่าตัด ซึ่งปัจจุบันสมารถทำได้ โดยการตัด เฉพาะก้อนออก โดยไม่ต้องตัดเต้านมทั้งข้างทิ้งก็ได้ นอกจากนี้มักจะต้องให้ยาเคมีบำบัด เพื่อฆ่ามะเร็งร่วมด้วย และอาจใช้ การฉายรังสีร่วมด้วยในบางราย

เอกสารอ้างอิง 
WWW.CANCERNET.NCI.NIH.GOV WWW.FDA.GOV (สงวนลิขสิทธิ์ห้ามดัดแปลงหรือลอกเลียนเอกสารเผยแพร่ก่อนได้รับอนุญาต)

รศ.นพ.คมกริช ฐานิสโร
ภาควิชารังสีวิทยา
วันที่ 7 กรกฎาคม 2546