เป็นแพทย์อยู่โรงพยาบาลจังหวัดครับ ที่โรงพยาบาลเพิ่งสั่งยา morphine เป็นเม็ดเข้ามาใช้ ผมให้รายแรกในผู้ป่วยมะเร็งของกระเพาะอาหารแทนยาฉีด pethidine ผลไม่ impress เลยครับ 
มีวิธีการเปลี่ยนง่าย ๆ หรือเปล่าครับ

           ยา morphine ในปัจจุบันมี 2 ชนิด ที่มีใช้ในประเทศไทยคือ ชนิดเม็ดออกฤทธิ์ช้า (controlled หรือ sustained release) และชนิดน้ำออกฤทธิ์ทันที (immediate release) ชนิด controlled หรือ slow release ก็มีทั้งออกฤทธิ์ 8 -12 ชั่งโมง เช่น MST หรือ ออกฤทธิ์ 12 - 24 ชั่วโมง เช่น kapanol ซึ่งให้ยากินต้องให้ขนาด 3 เท่า ของขนาดที่ฉีด (systemic) จากการที่ first pass effect ที่ระบบทางเดินอาหาร จึงมี bioavailabilily เพียง 30% ถ้าเป็น morphine            ถ้าผู้ป่วยได้ยา opioid อื่นๆ มาก่อนก็ต้องทราบขนาด equianalgesic เพื่อเปลี่ยนเช่นได้ pethidine ฉีด 50 มก,วันละ 6 ครั้ง ดังนั้นให้คำนวนทั้งวันคือ 300 มก,แล้วเทียบความแรงกับ morphine systemic ด้วยกันเป็น มก.คือ morphine : pethidine - 1: 10 ดังนั้น pethidine 300 มก, เทียบเท่า morphine คือ 30 มก. ถ้าให้ morphine ชนิดเม็ดออกฤทธิ์ช้าก็ต้องให้ประมาณ 30 มก./วัน


ผศ.พญ.ลักษมี ชาญเวชช์ 
ภาควิชาวิสัญญีวิทยา
วันที่ 2 กรกฎาคม 2546